Διαπρεπή πρόσωπα

Η Περσική λογοτεχνία

Η Περσική λογοτεχνία (περσικά : ادبیات فارسی‎, romanized: Adabiyâte fârsi) περιλαμβάνει τις προφορικές συνθέσεις και τα γραπτά κείμενα στην περσική γλώσσα. Θεωρείται μια από τις παλιότερες λογοτεχνίες του κόσμου και εκτείνεται σε μια περίοδο δυόμισι χιλιετιών.

Οι πηγές της βρίσκονται στην περιοχή του ευρύτερου Ιράν, όπως στο σημερινό Ιράν, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, ο Καύκασος, η Τουρκία, περιοχές της νότιας Ασίας και της Κεντρικής Ασίας (όπως το Τατζικιστάν) όπου η περσική ήταν είτε η μητρική είτε η επίσημη γλώσσα. Για παράδειγμα ο Ρούμι, ένας από τους πιο αγαπημένους Πέρσες ποιητές, που γεννήθηκε στο Μπαλκ (σύγχρονο Αφγανιστάν) ή στο Ουάκς (σύγχρονο Τατζικιστάν), έγραψε στην περσική γλώσσα και έζησε στην Κόνια (σημερινή Τουρκία) που εκείνη την εποχή ήταν η πρωτεύουσα των Σελτζούκων στην Ανατολία.

Οι Γαζναβίδες κατέλαβαν μεγάλες εδαφικές εκτάσεις και αρκετές περιοχές στην ανατολική και κεντρική Ασία και υιοθέτησαν τα περσικά ως γλώσσα της βασιλικής αυλής. Επομένως υφίσταται περσική λογοτεχνία από το Ιράν, την Μεσοποταμία, το Αζερμπαϊτζάν, την περιοχή του ευρύτερου Καυκάσου, την Τουρκία, το Πακιστάν, το Μπακλαντές, την Ινδία, το Τατζικιστάν και άλλα μέρη της κεντρικής Ασίας.

Δεν είναι όλη η περσική λογοτεχνία γραμμένη στην περσική γλώσσα καθώς ορισμένοι θεωρούν ότι συμπεριλαμβάνονται και έργα που γράφτηκαν από Πέρσες ή Ιρανούς σε άλλες γλώσσες, όπως τα ελληνικά και τα αραβικά. Ταυτόχρονα δεν γράφεται όλη η περσική λογοτεχνία από Πέρσες ή Ιρανούς καθώς Τούρκοι, Καυκάσιοι και Ινδοί ποιητές και συγγραφείς έχουν επίσης χρησιμοποιήσει την περσική γλώσσα.

Περιγράφεται ως μια από τις σπουδαιότερες λογοτεχνίες της ανθρωπότητας ενώ ο Γκαίτε εκτιμά ότι είναι ένας από τους τέσσερις κύριους εκπροσώπους της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η περσική λογοτεχνία έχει τις ρίζες της σε επιζώντα έργα της μέσης περσικής και της παλαιάς περσικής εποχής. Αυτή η τελευταία χρονολογείται από το 522 πΧ, ημερομηνία ανακάλυψης της αχαιμενιδικής επιγραφής.

Το μεγαλύτερο μέρος της επιζώσας περσικής λογοτεχνίας, ωστόσο, προέρχεται από την εποχή αμέσως μετά την μουσουλμανική κατάκτηση της Περσίας το 650 μΧ. Μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους Αββασίδες (750 μΧ), οι Ιρανοί έγιναν γραμματείς και γραφειοκράτες του ισλαμικού χαλιφάτου και επίσης συγγραφείς και ποιητές του. Η λογοτεχνία στην νεότερη περσική γλώσσα ήκμασε στις περιοχές Χορασάν και Υπερωξιανή εξαιτίας πολιτικών αιτιών καθώς εκεί αναπτύχθηκαν οι πρώτες ιρανικές δυναστείες του μετα-ισλαμικού Ιράν, όπως οι Ταχίριοι και οι Σαμανίδες.

Πέρσες ποιητές όπως οι Σααντί, Χαφίζ, Αττάρ, Νεζάμι, Ρούμι, Φερντοουζί και Ομάν Χαγιάμ είναι γνωστοί και στον δυτικό κόσμο και έχουν επηρεάσει την λογοτεχνία πολλών χωρών.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on email
Email

Διαπρεπή πρόσωπα της Ιρανικής λογοτεχνία

Baha’ al-Din

Ο Baha’ al-Din Mohammad bin Hossein Ameli, ευρέως γνωστός ως Σεΐχης Baha’i, γεννήθηκε στην πόλη Μπάαλμπακ του Λιβάνου στις 27 Φεβρουαρίου 1547 και ήταν διάσημος λόγιος, φιλόσοφος, νομικός, μυστικιστής, μαθηματικός, ποιητής, ιστορικός και λογοτέχνης της εποχής των Σαφαβιδών του Ιράν και ήταν αδιαμφισβήτητος ειδικός σε επιστήμες όπως η φιλοσοφία, η λογική, η αστρονομία και τα…

Read more

Omar Khayyam

Ο διάσημος Ιρανός πολυμαθής, μαθηματικός, αστρονόμος, φιλόσοφος και ποιητής, Χακίμ Ομάρ Χαγιάμ, γεννήθηκε στην πόλη Νεϊσαμπούρ στις 18 Μαΐου 1048 μ.Χ. Αν και η επιστημονική θέση του Χαγιάμ ήταν ανώτερη από τη λογοτεχνική του θέση και ο τίτλος του ήταν “Hujjat al-Haqq” (Η απόδειξη της αλήθειας), η φήμη του οφείλεται κυρίως στα τετράστιχά του, τα…

Read more

Ghazali

Ο Abu Hamed Mohammad ibn Ahmad Ghazali (1058 – 19 Δεκεμβρίου 1111 μ.Χ.), ο μεγάλος Ιρανός επιστήμονας, φιλόσοφος, θεολόγος και νομικός και ένας από τους μεγαλύτερους άνδρες του   ισλαμικού σουφισμού, γεννήθηκε στην πόλη Tus του Ιράν. Ο ΓκαζαλίGhazali έχει αφήσει πίσω του πολλά γραπτά έργα, από τα οποία τα πιο σημαντικά και με τη μεγαλύτερη…

Read more

Zakariya al-Razi

Γεννημένος στην πόλη Rey το έτος 865 μ.Χ., ο Abu-Bakr Mohammad ibn Zakariya Razi είναι  διάσημος Ιρανός γιατρός, φιλόσοφος και αλχημιστής, ο οποίος είναι ευρέως γνωστός ως το άτομο που ανακάλυψε το αλκοόλ, το θειικό οξύ και την κηροζίνη, και όπως δικαίως όπως είπε ο George Sarton, ο ιδρυτής του κλάδου της ιστορίας της επιστήμης,…

Read more

Naser Khosrow Qubadiani

Ο Abu Mo’in Naser bin Khosrow bin Harith Qubadiani Balkhi, ευρέως γνωστός ως Naser Khosrow, ένας από τους μεγάλους Ιρανούς ποιητές, συγγραφείς, φιλοσόφους και ταξιδιώτες του κόσμου, γεννήθηκε στο Qubadian τμήμα του Marv το έτος 1004 μ.Χ. Ο Naser Khosrow είχε εξειδίκευση στις περισσότερες πνευματικές και αφηγηματικές επιστήμες της εποχής του, όπως η φιλοσοφία, τα…

Read more

Mohammad Taqi Ja’fari

Γεννημένος στην πόλη Tabriz τον Ιανουάριο του 1925 μ.Χ., ο Mohammad Taqi Ja’fari, ευρέως γνωστός ως Allameh Ja’fari, ήταν Ιρανός λόγιος, φιλόσοφος, νομικός, θεολόγος, ειδικός στα έργα του Ρουμί και ειδικός στην ερμηνεία του Nahj al- Balagha του Ιμάμη Αλί. Η μητέρα του Mohammad Taqi του δίδαξε το Ιερό Κοράνι και όλα τα μαθήματα του…

Read more

Mahmoud Hessabi

Γεννημένος στην Τεχεράνη στις 23 Φεβρουαρίου 1903, ο Seyyed Mahmoud Khan Mirza Hessabi, ευρέως γνωστός ως καθηγητής Hessabi, ήταν φυσικός, γερουσιαστής, υπουργός Παιδείας και ο ιδρυτής της φυσικής πανεπιστημιακού επιπέδου στο Ιράν. Ο καθηγητής Hessabi ξεκίνησε την πρωτοβάθμια εκπαίδευσή του στη Βηρυτό στη σχολή Γάλλων Ιερέων. Είχε αποστηθίσει το Ιερό Κοράνι και το divan (ποιητικό…

Read more

Khawaja Nasir al-Din al-Tusi

Ο Abu Ja’far Mohammad bin Mohammad bin Hasan Jahrudi Tusi, ευρέως γνωστός ως Khawaja Nasir al-Din, γεννήθηκε στην περιοχή Jahrud της πόλης Κομ στις 18 Φεβρουαρίου 1201 μ.Χ. Είναι εξέχων Ιρανός ποιητής, φιλόσοφος, θεολόγος, νομικός, αστρονόμος, στοχαστής, μαθηματικός, αστρονόμος, γιατρός, αρχιτέκτονας και πολιτικός και ήταν γνωστός με τίτλους όπως «Nasir al-Din», «Mohaqeq-e Tusi», «Ustad». al-Bashar»,…

Read more

Farabi

Ο Abu Nasr Muhammad bin Muhammad Farabi (γνωστός στη Δύση ως Alpharabius) γεννήθηκε  στην περιοχή Farab του Khorasan το έτος 870 μ.Χ. και είναι ένας από τους μεγαλύτερους Ιρανούς φιλοσόφους και μελετητές, με εμπειρία στη φιλοσοφία, τη λογική, την κοινωνιολογία, την ιατρική, τα μαθηματικά και τη μουσική. Ο Farabi ήταν μοναδικός σε πολλούς τομείς των…

Read more